Een halve boodschap – wat wordt weggelaten in de prediking - positive only

 

Als je nagaat waar tegenwoordig in evangelische kring over wordt gesproken, dan valt op dat een groot aantal Bijbelse onderwerpen niet of nauwelijks meer aan bod komt. Om duidelijk te maken wat ik bedoel, zal ik hieronder enkele van deze onderwerpen kort bespreken. Daarna wordt nagegaan wat achter het negeren van deze onderwerpen zit. In een tweede artikel wordt besproken wat de gevolgen van het negeren van deze bijbelse onderwerpen zijn. (Dit is de link naar het tweede artikel: www.toetsalles.nl/htmldoc/halve2.htm )

 

De Inhoudsopgave:

1.     Enkele van de onderwerpen die vermeden worden

2.     Wat deze onderwerpen gemeenschappelijk hebben

3.     Hoe deze onderwerpen naar de achtergrond worden geduwd

4.     Hoe dit wordt goed gepraat

5.     Seekerfriendly gemeente zijn, Rick Warren, Bill Hybels

6.     Niet pastoraal

7.     Positive only, alleen positief zijn

8.     Was de boodschap van de apostelen alleen positief?

9.     Was de boodschap van Jezus alleen positief?

 

1.     Enkele van de onderwerpen die vermeden worden

 

+ De toorn van God

 

De Bijbel heeft zeer veel over de toorn van God te zeggen. Kijk het maar na, gebruik je concordantie of een zoekfunctie.

God is boos en verontwaardigd over alle opstandigheid, ongehoorzaamheid, liefdeloosheid, gemeenheid en verdorvenheid van de mensen. Telkens lezen we in de Bijbel “toen ontbrandde de toorn des Heren”. Gods toorn is altijd terecht. Gods toorn is heilig.

 

Want de toorn van God wordt geopenbaard vanuit de hemel over alle goddeloosheid en ongerechtigheid van de mensen” (Rom. 1:18)

De Bijbel spreekt over de toorn van het Lam. “Verberg ons … voor de toorn van het Lam.” (Openb. 6:16).

Jezus, het Lam, toornt over een wereld die Hem hardnekkig verwerpt. Hij zet persoonlijk, door het verbreken van het eerste zegel, de eindoordelen van de grote verdrukking in gang (Openb. 6:1).

 

+ De heiligheid van God

 

God is volkomen rein. Hij is licht en in Hem is in het geheel geen duisternis (1 Joh. 1:5). Hij is te rein van ogen om het kwaad te zien (Habakuk 1:13).

God haat de zonde (Spr. 6:16). Hij kan het kwaad niet verdragen. God is een verterend vuur,  Hij verteert de zonde en de zondaar. Zonde doet zijn toorn ontbranden. Wie kan verkeren bij een verterend vuur? (Jes. 33:14). Jezus heeft Gods toorn over onze zonden opgevangen, we schuilen achter Hem. (Rom. 5:9)

 

“Heilig, heilig, heilig, is de Heere … Wee mij …” (Jesaja 6:3,5)

“Onze God is een verterend vuur” (Deut. 4:24. Hebr. 12:29)

“Wie kan verkeren bij een verterend vuur?” (Jesaja 33:14)

 

+ De wraak van God

 

God is boos en zal de zonde vergelden, wreken.

Niemand komt uiteindelijk weg met de zonde.

Gods wraak, Gods vergelding, zijn bestraffing, is altijd rechtvaardig en heilig.

 

“Want de Here is een wreker van dit alles” (1 Thes. 4:6)

“Mij komt de wraak toe, Ik zal het vergelden, zegt de Heere.” (Rom. 12:1 9)

 

+ De dag des oordeels

 

Dat is de dag waarop God ieder mens ter verantwoording zal roepen. “Wat heb je met mijn geboden gedaan. Wat heb je met mijn Zoon gedaan?”

 

“Maar Ik [Jezus] zeg u dat de mensen van elk nutteloos woord dat zij zullen spreken, rekenschap moeten geven op de dag van het oordeel.” (Mattheus 12:36)

 

+ De eeuwige straf, de hel

 

“… hun deel is in de poel die brand die van vuur en zwavel brandt … “ (Openb. 21:8)

“Vreselijk is het te vallen in de handen van de levende God.” (Hebr. 10:31)

 

+ God die ongehoorzame christenen zal tuchtigen

 

God zal christenen die volharden in een zondige weg tuchtigen. Hij zal eerst waarschuwen, maar als ze hun oor toe stoppen, zal God hen tuchtigen, om hen tot inkeer te brengen.

 

 “Maar onder het oordeel des Heren worden wij getuchtigd  … opdat wij niet met de wereld veroordeeld zouden worden”  (1 Kor. 11:32. NBG)

“Want de Heere bestraft wie Hij liefheeft … opdat wij deel krijgen aan zijn heiligheid.” (Hebr. 12:6-10).

Dwaalt niet, houd jezelf niet voor de gek. Denk niet dat je als christen wegkomt met de zonde. Als je werkelijk wedergeboren bent, zal God je tuchtigen als je er in volhardt.

 

+ De tegenwoordige slechte wereld

 

De Bijbel spreekt over “de tegenwoordige slechte wereld” (Galaten 1:4.). De NGB 51 vertaalt met “de tegenwoordige boze wereld”.  

 

Met de wereld wordt in deze Bijbelverzen de seculiere maatschappij bedoeld, dat is de wereld waarin wij leven. Het is de wereld zonder God. De wereld die God verwerpt, die Gods wetten en Gods scheppingsorde verwerpt, die tegen Gods normen ingaat. Die aan elkaar hangt van zondige begeerten en van hoogmoed en geldingsdrang (1 Johannes 2:16). Het gaat om het gehele maatschappelijk leven in al zijn onderdelen, voor zover dat is verontreinigd door onbijbelse normen, zondige hartstochten, onbijbelse denkbeelden. Het gaat om de politiek, entertainment, de media, sport, het bedrijfsleven, onderwijs, kunst, mode, enzovoort. Die gebieden zijn op zich neutraal, ze zijn in zichzelf niet goed of fout, maar voor zover er op die gebieden geen rekening gehouden wordt met God, zijn ze onderdeel van de tegenwoordige boze wereld. Die wereld wordt beheerst door de satan en de boze geesten: Wij weten dat de hele wereld in het boze ligt. (1 Johannes 5:19, Efeze 6:12)

 

+ Onze houding tegenover de wereld

 

Er worden verschillende dingen gezegd.

(1) De wereld niet liefhebben, geen vriendschap met de wereld, geen ongelijk juk aangaan (1 Joh. 2:15; Luc. 17:32; Jakobus 4:4; 2 Kor. 6:14,15)

(2) Er is de opdracht om niet wereldgelijkvormig te zijn (Rom. 12:2). In je denken, je overtuigingen, je gedrag, je spreken, je uiterlijk, in de methoden die je gebruikt, enzovoort.

(3) Ook staat er dat we ons zelf onbesmet van de wereld moeten bewaren.

 De zuivere en onbevlekte godsdienst voor God en de Vader is dit: wezen en weduwen bezoeken in hun verdrukking en zichzelf onbesmet bewaren van de wereld.” (Jakobus 1:27)

Een belangrijk deel van de zuivere godsdienst is jezelf onbesmet bewaren van de wereld. Dat doe je ondermeer door afstand te bewaren, want slechte omgang beďnvloed je.

“Misleidt uzelf niet; slechte omgang bederft goede zeden.” (1 Korinthe 15:33. NBG51)

 

Je moet opletten waar je jezelf aan bloot stelt. Wat je ziet, wat je hoort, waar je naar toe gaat.

 

+ Valse leer en de noodzaak om valse leer weg te houden uit de gemeente

 

De Bijbel zegt dat sommige dingen niet geleerd mogen worden. Deze opdracht gaf Paulus aan Timotheus. “Ik herinner u eraan hoe ik u, toen ik naar Macedonië reisde, ertoe opgeroepen heb in Efeze te blijven om sommigen te bevelen geen andere leer te onderwijzen.” (1 Timotheus 1:3).

Let op, Paulus spreekt niet over vragen, maar over bevelen.

 

De Bijbel spreekt over valse leer en valse leraren. Niet één keer, maar telkens weer. Hele Bijbelboeken zijn ontstaan door de botsing met valse leraren, bijvoorbeeld de Galatenbrief, de brief van Judas en de Kolossenzenbrief. Volledige hoofdstukken gaan er over, bijvoorbeeld: 2 Petrus 2, 1 Korinthiers 15, Judas 1.

In 25 van de 27 boeken van het Nieuwe Testament wordt het onderwerp genoemd. En toch wordt dit onderwerp bijna volledig genegeerd. Wordt er geen onderwijs over gegeven.

 

De Bijbel zegt dat we niet naďef moeten zijn (1 Johannes 4:1). Er is allerlei wind van leer (Efeze 4:14). De komst van valse leraren en valse leer zijn aangekondigd (2 Petrus 2:1). We moeten alles wat op ons afkomt, toetsen aan de Bijbel (Handelingen 17:11). We moeten valse leraren op een afstand houden (2 Tim. 3:5). We mogen valse leraren niet de broederhand geven, ze niet ontvangen (2 Johannes 1:10) . En sommige leringen verbieden (1 Timotheus 1:3).

 

+ De noodzaak van de heiliging

 

We moeten als christen zondige dingen afleggen en goede dingen aandoen. (Efeze 4:17-5-11; Kolosssenzen 3:5-16)

Zowel de goede dingen die we aan moeten doen, als de zondige dingen die we af moeten leggen worden bij hun naam genoemd.

Deze lijsten met zonden staan niet voor niets in de Bijbel. Die moeten aan de orde komen in de prediking. Er moet tegen concrete zonden worden gepreekt.

 

+ Enzovoort, enzovoort.

 

Hierboven zijn slechts enkele voorbeelden gegeven van onderwerpen die worden genegeerd. Er zijn er veel meer. Voor een uitgebreide lijst, klik hier: www.toetsalles.nl/htmldoc/halve.lijst.htm 

 

2. Wat deze onderwerpen gemeenschappelijk hebben

 

Hoe verschillend de onderwerpen ook zijn, ze hebben iets gemeenschappelijks. Het zijn onderwerpen waar de natuurlijke mens een aanstoot aan neemt. Waar hij zich aan stoot, zich aan ergert.

 

Dat geldt niet alleen voor onbekeerde mensen. Het geldt ook voor halfslachtige christenen. Ook zij hebben een hekel aan deze onderwerpen.

 

De onderwerpen zijn voor hen: “ … een steen des aanstoots en een rots der ergernis, voor hen, die zich daaraan, in hun ongehoorzaamheid aan het woord, stoten …

(1     Petrus 2:7,8. NBG51)

 

3.     Hoe deze onderwerpen naar de achtergrond worden geduwd

 

Het is meestal niet zo dat deze onderwerpen openlijk worden verworpen, al gebeurt dat soms ook wel. Ze worden op een meer subtiele manier weg geduwd. 

 

Hoe wordt dat gedaan?

 

(I) Door ze te negeren

 

De onderwerpen worden genegeerd. In plaats van ze openlijk tegen te spreken of te verwerpen, worden ze genegeerd, wordt er nooit over gesproken. Zo word een vertekend beeld gegeven. De vertekening komt door het weglaten van Bijbelse waarheden.

Laten we een voorbeeld nemen. Wel spreken over de liefde en bewogenheid van God, maar niet over Gods heiligheid en toorn. Het is niet zo dat er verkeerde dingen worden gezegd. Het is immers waar dat God liefde is. Maar door alleen over dat deel ‘van wat de Bijbel zegt over het karakter van God’ te spreken, wordt een vertekend beeld van God gegeven.

 

De wereld weet ook hoe je kunt misleiden door slechts de halve waarheid te vertellen. Vandaar het gezegde: “Een halve waarheid is een hele leugen.”

De Engelsen spreken over “Lying by omission” Abraham deed dat toen hij de halve waarheid sprak over Sara (Genesis 20).

 

(II) Door ze slechts in het voorbijgaan te noemen

 

In dit geval worden de onderwerpen wel af en toe in het voorbij gaan genoemd. Maar ze zijn nooit het hoofdonderwerp van een preek of een Bijbelstudie. Ze worden bij de uitleg van een ander onderwerp wel eens genoemd. Maar er wordt nooit op gefocust en uitleg wordt er niet over gegeven. Het effect is hetzelfde als bij het volledig negeren van de onderwerpen.

 

(III) Door ze te verzachten en te herdefiniëren

 

Dit gaat een stap verder dan het negeren of slechts in het voorbij gaan noemen. Hier wordt de inhoud van Bijbelse begrippen veranderd. Als de onderwerpen al worden besproken, dan wordt er een andere betekenis aan gegeven. Dat gebeurt opnieuw op subtiele wijze. Door halve waarheden.

 

Voorbeeld 1: De hel

 

Het bestaan van de hel wordt niet ontkend, maar de ernst van de hel wordt verzacht. Opnieuw door slechts één aspect te noemen. De hel wordt beschreven als de afwezigheid van God, als het missen van de aanwezigheid van God. Het verbannen zijn uit de gemeenschap met God.

Dat klopt op zich, dat is een deel van de waarheid, maar het is niet de gehele waarheid. De hel is ook een plaats waar de zondaar pijn lijdt. De Bijbel spreekt over de hel als ‘de poel die brand van vuur en zwavel”. Pijn, pijniging, tandengeknars en geween zijn woorden die de Bijbel gebruikt in de beschrijving van de hel. (Lucas 16:24; Openb. 14:11, Mattheus 8:12; 13:42,50)

De scherpte van de hel wordt tegenwoordig ook verzacht, door de on-Bijbelse leer dat de straf in de hel niet eeuwigdurend is.

 

Voorbeeld 2: De vreze des Heren

 

Telkens komen we in de Bijbel de uitdrukking “wandelen in de vreze des Heren” tegen. Niet alleen in het Oude Testament, ook in het Nieuwe Testament. Het gaat letterlijk om vrees. En wel de vrees om bewust tegen Gods woord en tegen Zijn geboden in te gaan. Want je weet dat als je dat doet, God je zal tuchtigen. Je weet dat je er niet mee weg kan komen en daarom wijk je van het kwaad. Dit is een heilzame vrees, een vrees die je op het rechte pad houdt.

 

“En indien gij Hem als Vader aanroept, die zonder aanzien des persoons naar ieders werk oordeelt, wandelt dan in vreze de tijd uwer vreemdelingschap, …” (1 Petrus 1:17. NBG51)

 

Veel moderne evangelicals willen niets weten van een God die koppige christenen die niet willen gehoorzamen, tuchtigt. Ze vinden het woord vrees daarom te negatief. Ze beweren dat het niet om vrees maar om ontzag gaat. God vrezen is volgens hen ontzag, respect voor God hebben. Zo maken ze het los van de heilzame vrees om tegen God in te gaan.

 

Voorbeeld 3:  Wat zonde is

 

Het begrip zonde is door moderne evangelicals afgezwakt. Veel moderne evangelische christenen omschrijven zonde als “het doel missen”. Zoals een pijl het doel kan missen, als je naast de schietschijf schiet. Dat is op zich niet on-Bijbels, het is waar, maar het is slechts een deel van de waarheid en het is beslist niet de kern van wat zonde is.

 

Wat zonde volgens de Bijbel is, is duidelijk voor ieder die de Bijbel kent. Zonde is ongehoorzaamheid aan God, het overtreden van Gods wet, opstandigheid. Laten we ter illustratie naar de eerste zonde gaan, de zonde van Adam en Eva. God zei: “Eet niet van een bepaalde boom” en ze deden het toch. Dat is zonde: God die zegt: “doe het niet” en je doet het toch. Zonde is altijd zonde tegen God, opstand tegen God. Doen wat kwaad is in Gods ogen.

 

(IV) Door het gebruik van een ‘positive onlybijbelvertaling

 

Op die manier worden ook sommige delen van de Schrift weggeduwd.

 

In de meeste moderne Bijbelvertalingen worden scherpe zaken waar een mens aanstoot aan kan nemen, verzacht door de vertaling aan te passen. De Nieuwe Bijbelvertaling, de NBV, is zo’n vertaling, hetzelfde geldt voor de NBV21.

 

Een voorbeeld  uit de NBV: De hel

Het woord ‘hel’ is uit de Nieuwe Bijbelvertaling verdwenen! Ik kon het eerst bijna niet geloven, maar het is echt zo. Ze hebben het woord hel er ‘uit’ vertaald. Kijk maar na in je concordantie, met je zoekfunctie. De vertalers hebben het Griekse woord gehenna, het woord dat in het Nederlands hel betekent, onvertaald gelaten. Dat is natuurlijk uiterst merkwaardig. Want de vertalers van de NBV beweren juist dat ze de Bijbel begrijpelijker willen maken voor de moderne mens. De weigering om het woord hel te gebruiken, gaat rechtstreeks tegen dit streven in. Ze konden de hel niet helemaal weglaten uit de Bijbel, maar dit is hun poging om het bestaan van de hel te verduisteren, door de mensen te verwarren door het gebruik van het onvertaalde Griekse woord gehenna. Het woord gehenna zegt de moderne Nederlander niets. Terwijl het woord hel bekend is en verankerd is in de cultuur en de Nederlandse taal. Iedere Nederland kent de connotatie, kent de gevoelswaarde van het woord hel. 

 

De NBV 21 is een slechte vertaling (1) . Het is een vertaling die zoveel mogelijk alle voor de natuurlijke mens pijnlijke onderwerpen verzacht. Het is dan ook de favoriete vertaling van de meeste ‘positive only’ en seekerfriendly christenen.

 

4.     Hoe dit wordt goedgepraat

 

Hierboven is besproken op welke manieren de onderwerpen waar een natuurlijk mens en een halfslachtige christen aanstoot aan nemen, worden uitgeschakeld, weggeduwd, verzacht.

 

Vroeger waren deze onderwerpen in evangelische kring ook niet populair. Het verschil met toen is dat tegenwoordig het wegduwen veel meer wordt goedgepraat. Er wordt tegenwoordig vaak een theoretische rechtvaardiging voor gegeven. 

 

Volgens de eerste theorie zou spreken over deze onderwerpen zoekende ongelovige mensen af schrikken en daarom moeten ze zo weinig mogelijk genoemd worden. Over die onderwerpen spreken is niet seekerfriendly. En volgens de tweede theorie kan spreken over deze onderwerpen mensen beschadigen. Het is volgens die theorie daarom pastoraal onverantwoord om er over te spreken.

 

5.     Seekerfriendly gemeente zijn, Rick Warren, Bill Hybels

 

Ongeveer twintig jaar geleden is er een valse leer als een orkaan de evangelische wereld binnengekomen. Die beweging heeft de inhoud van de prediking ingrijpend veranderd. Als gevolg van die beweging zijn de scherpe kanten van de Bijbelse boodschap een stuk afgeslepen. Het gaat om de “doelgericht leven” en de “doelgericht gemeente zijn” boodschap van Rick Warren.

   

5.1.  Wat Rick Warren leerde over gemeentezijn

 

Hij leerde een nieuwe manier om gemeente te zijn. De twee sleutelwoorden van zijn boodschap zijn ‘seekerfriendly’ en ‘feltneed’. Zoekervriendelijk en bewuste behoefte.

 

+ Seekerfriendly

 

Om meer mensen met het evangelie te kunnen bereiken, moest de gemeente seekerfriendly worden. Dat wil zeggen: vriendelijk, aangenaam, aantrekkelijk voor ongelovige mensen, voor geestelijk zoekende mensen.

 

Hoe dat wordt gedaan

 

Soft rock muziek in de samenkomsten van de gemeente, want dat is de muziek waar de wereld van houdt. De oude gezangen, psalmen, de Johannes de Heer liederen weg. Een muziekband, dansgroepen, mime, multimedia presentaties, sketches. Korte preken op zondag. En het moeten preken zijn die aansluiten bij de noden van de moderne mens. Parafrase vertalingen gebruiken zoals de NBV. Veel entertainment. Een informeel karakter, de voorganger in vrijetijdskleding werd het nieuwe uniform van de seekerfriendly beweging.  Naam van een gemeente veranderen, want de oude namen zouden mensen kunnen afstoten. Geriefelijke stoelen, een aangenaam gebouw, dat niet op een traditionele kerk lijkt. Geen geloofsbelijdenis meer, met daarin de hoofdzaken waarin de gemeente gelooft, maar alleen een vaag missie statement.

 

Feltneed

 

De prediking moet aansluiten bij de behoeften van de ongelovige mens. Bijvoorbeeld: hoe een succesvol huwelijk te hebben. Of hoe rust te vinden in het drukke bestaan. De prediking moet aansluiten bij een ‘feltneed’, bij een bewuste nood, een behoefte.

 

5.2. Wat Rick Warren beweerde over de inhoud van de prediking

 

HIj beweerde dat hij de inhoud van de prediking niet veranderde. Hij zei dat je zijn nieuwe methode van ‘gemeente zijn’, kon toepassen, zonder de inhoud van prediking en onderwijs aan te passen. Hij beweerde dat hij alleen de vorm van gemeentezijn aanpaste aan de mens van nu, maar niet de inhoud van de boodschap.

 

Maar uit de praktijk bleek dat de boodschap wel degelijk werd aangepast. Dat gebeurde op de subtiele manieren, zoals die hierboven in punt 3, zijn beschreven. Door weglaten, verzachten en herdefiniëren. Zie de bespreking van Warrens boek “Doelgericht Leven”: www.toetsalles.nl/htmldoc/pdl-ha.htm .

 

5.3. Het enorme succes van de ‘doelgerichte gemeentezijn’ beweging

 

De boodschap van Rick Warren vond overal ingang. Vooral door de verlokkende belofte van grote gemeentegroei. Zowat de gehele evangelische wereld werd er door meegesleept.

Er werd naar Amerikaans voorbeeld in Nederland een organisatie opgericht die de boodschap uitdroeg. Rick Warren had zelfs een stappenplan voor gemeenten opgesteld, met daarin de stappen waarlangs een gemeente binnen enkele weken kon worden omgeschakeld van traditioneel evangelisch naar een zoekervriendelijke gemeente.

 

Ik ken verschillende gemeenten die dit stappenplan hebben uitgevoerd. Bijna alle andere evangelische gemeenten hebben er gedeelten van ingevoerd. De ene gemeente meer, dan de andere.

 

Toen de stofwolken, die door de hype waren opgeworpen, weer waren neergedaald, was het aangezicht van de evangelische beweging in Nederland ingrijpend veranderd. De seekerfriendly wijze van kerkzijn en de daarbij behorende seekerfriendly boodschap was mainstream geworden. Het is nog steeds de hoofdstroom in de evangelische beweging.

 

5.4. De omschakeling gebeurde vaak niet zachtzinnig

 

Ik ken gemeenten waarin dat op hardhandig wijze gebeurde. Ik denk aan een baptistengemeente waarvan ongeveer de helft van de gemeenteleden de weg van ‘doelgericht en seekerfriendly gemeente zijn’ wilde opgaan, de andere helft wilde dat niet. De meerderheid van de raad van oudsten van de gemeente wilde de nieuwe weg opgaan. Zij brachten het voorstel in stemming op een ledenvergadering. Een nipte meerderheid, ongeveer 51 procent was voor. Daarop ging de raad over tot het uitvoeren van het stappenplan. Terwijl ze wisten dat de halve gemeente er tegen was. Een van de gemeenteleden die openlijk bezwaar had gemaakt, werd na enkele weken verzocht om niet meer naar de gemeente te komen (2) . Een behoorlijke groep gemeenteleden vertrok. Door de emotie, het verdriet en de spanning kregen sommigen van de oudere leden, die hun geestelijk tehuis verloren, fysieke problemen.

Van verschillende getuigen hoorde ik ook dat niet snel daarna de inhoud van de prediking wel degelijk werd aangepast. Zo kreeg de leiding van de jeugdbijeenkomsten de opdracht om tijdens de samenkomsten niet meer over het kruis en het bloed van Jezus te spreken. Dat werd te heftig geacht voor de zoekers die men trachtte te bereiken.

 

Het komt er op neer dat medechristenen werden geofferd op het altaar van de afgod ‘gemeentegroei’. In dit geval bijna de helft van de gemeente. Onder het motto “God wil het”. We moeten de zoekende mensen redden, jammer dat we daarvoor de vooral oudere gemeenteleden geestelijk dakloos moeten maken.

 

5.5. Als je de ‘positive only’ boodschap niet bracht, dan werd je gecanceld

 

De seekerfriendly christenen hadden inmiddels vele gemeenten ‘omgebouwd’. In feite hadden ze de evangelische beweging gekaapt. Maar wat moesten ze met de christenen die niet mee waren gegaan met hun verhaal. Wat moet je met een voorganger die hardnekkig de volledige Bijbelse boodschap blijft onderwijzen? Die ook over onderwerpen spreekt die niet seekerfriendly worden geacht. Wat doe je daar mee? Het antwoord: Die sluit je uit, die cancel je. Het zijn stoorzenders en dat kun je niet hebben.

 

+ Een voorbeeld uit de praktijk

 

Het speelde zich af in een baptistengemeente. De gemeente was ontstaan door het pionierswerk van een evangelist. Hij begon met één contact, met een man die niet lang daarvoor bekeerd was. Hij gaf hem wekelijks Bijbelstudie, nazorg. De vrouw van de man die nazorg kreeg, zat er bij, met als gevolg dat ook zij tot geloof kwam. En zo groeide het verder. Tot er een gemeente ontstond waar de evangelist voorganger van werd.

 

Na een aantal jaren is hij verder getrokken en voorganger geworden van een andere gemeente in een andere plaats. Hij werd regelmatig, minstens 1 keer per jaar, uitgenodigd om te preken in zijn oude gemeente. Maar daar kwam na een jaar of tien een einde aan toen de pionier van de gemeente een indringende preek over de heiligheid van God uitsprak. Daar raakte een gemeentelid van streek van: overstuur, huilen. Het ging om een gemeentelid van wie later bleek dat ze op dat moment op een belangrijk terrein tegen Gods woord in had gehandeld. Logisch dat ze daarom van streek raakte, toen de voorganger over Gods heiligheid sprak. Gods heiligheid en zonde gaan immers niet samen. De oudsten die er op dat moment waren, waren besmet met het seekerfriendly denken. Zij konden zo’n preek over de heiligheid van God toch al niet waarderen, maar dat er een gemeentelid helemaal van streek van werd, dat kon natuurlijk niet. Dat was pastoraal onverantwoord.

 

De druppel voor de toenmalige raad van oudsten was het feit dat de pionier van de gemeente in een preek wees op het gevaar van valse leraren. Op het gevaar van het loslaten van de onfeilbaarheid van de Bijbel. Hij noemde daarbij een evangelische leider, die eerst achter de onfeilbaarheid van de Bijbel had gestaan, maar die de onfeilbaarheid daarna had verworpen. De oudsten namen toen het besluit om hem niet mee terug te vragen. Dit ondanks het feit dat het ging om de geestelijke vader van de gemeente. Ze vonden zijn boodschap te ‘negatief’. 

Toen een gemeentelid hen vroeg waarom de pionier van de gemeente niet meer werd uitgenodigd om te preken, wees een oudste hem op het feit dat de pionier tegen valse leer had gewaarschuwd en dat hij daarbij zelfs de naam van iemand die deze valse leer bracht had genoemd. Bij doorvragen bleek dat deze oudste dit niet per se veroordeelde, maar hij vond de samenkomst op zondag niet de geschikte plek om over zulke zaken te spreken, op zondag moest het positief en opgewekt zijn, lichtverteerbaar en seekerfriendly. Het was, volgens hem, meer gepast om voor de behandeling van dit onderwerp een speciale studiebijeenkomst te organiseren, daar kon dan de pionier van de gemeente voor uitgenodigd worden. Zoals te verwachten was, is die studiebijeenkomst er nooit gekomen!

 

Let op wat hier gebeurde!

De pionier en eerste voorganger van de gemeente was niet veranderd. Hij bracht nog steeds dezelfde boodschap die hij bracht bij het ontstaan van de gemeente. Ook toen sprak hij wel eens over zaken die tegenwoordig als niet opbouwend worden beschouwd. Maar de oudsten van de gemeente, die aangetast waren door de seekerfriendly mentaliteit, vonden zijn boodschap te “negatief” om daar de gemeenteleden op zondag aan bloot te stellen. Dezelfde prediking die door God was gebruikt om de gemeente te doen ontstaan, werd nu als schadelijk beschouwd, als niet pastoraal genoeg. Daar moesten de gemeenteleden tegen beschermd worden. Vandaar dat hij van de lijst van gastsprekers werd afgevoerd.

 

Nogmaals, wat hier in deze ene gemeente gebeurde, is slechts een voorbeeld van wat er op grote schaal plaats vond.

 

5.6. De transitie naar seekerfriendly weerspiegeld in de liederen

 

De oude liederen, in evangelische gemeenten veelal die uit de Johannes de Heer bundel, werden vervangen door opwekkingsliederen. Dit is niet veroorzaakt door de seekerfriendly beweging, maar het is door versterkt. Elk jaar werden nieuwe liederen aan de Opwekkingsbundel toegevoegd. De opwekkingsliederen begonnen goed. Maar je ziet in de later toegevoegde liederen een verarming en beperking van de inhoud optreden. In de richting van alleen positief.

 

5.7. Het ging niet alleen om Rick Warren

 

Rick Warren was niet de enige Bijbelleraar die de seekerfriendly boodschap bracht. Een andere invloedrijke leider was Bill Hybels, van de Willow Creek gemeente. De pionier en geestelijke vader van de seekerfriendly beweging was Robert Schuller.

 

Schuller introduceerde marketingtechnieken in het gemeenteleven. Hoe verkoop je, je producten? Hoe verkoop je het evangelie en je kerk? Je moet klantvriendelijk zijn en aansluiten bij een behoefte van de klant. Hij heeft zelfs, voordat hij met zijn gemeente begon, eerst een enquęte gehouden onder de bewoners uit de omgeving. Wat ze in een kerk wilden zien, wat ze verlangden van een kerk, als ze naar een kerk zouden gaan. Met die gegevens als uitgangspunt is hij zijn kerk begonnen.

Voor meer uitleg, zie het artikel over het “marketing Christendom”, klik hier: www.toetsalles.nl/htmldoc/churchgrowth.ha.htm .

 

5.8. Er waren voorlopers van de seekerfriendly beweging

 

Een van de voorlopers van de seekerfriendly beweging is Bill Bright. Hij is de oprichter van de grote Campus Crusade for Christ beweging. Hij wilde een meer positieve evangelieboodschap brengen. Niet meer beginnen met de zondigheid van de mens en de toorn van God, zoals dat bijvoorbeeld in de Romeinen brief wordt gedaan. Paulus begint in de Romeinen brief zijn uitleg van het evangelie met de toorn van God over de zonde (Romeinen 1:18). Bill Bright wilde beginnen met de liefde van God voor alle mensen. Met Gods goede bedoeling met alle mensen.

 

Op zich is deze invalshoek niet on-Bijbels, zie bijvoorbeeld Johannes 3:16. Maar zijn boodschap ging scheef, doordat hij bepaalde dingen wegliet. Dus niet wat hij leerde was verkeerd, het probleem zat hem in wat hij wegliet.

Hij sprak wel over de zonde. En hij sprak ook over het gevolg van de zonde, maar daarbij wees hij slechts op één aspect. Ik citeer uit zijn bekendste boekje “Kent u de vier geestelijke Wetten”de tweede wet: “De zonde maakt dat het contact met God is verbroken, waardoor je Gods liefde en Gods plan met je leven niet kan beleven.” Dat is op zich Bijbels en dus waar. Maar het is niet de gehele waarheid. Hij sprak in zijn presentatie van het evangelie niet over schuld, niet over de eeuwige straf, niet over de hel, niet over de poel die brand van vuur en zwavel, waar een onbekeerd mens naar op weg is, niet over de toorn van God. Door dit weg te laten, werd de ernst uit de evangelieverkondiging weggenomen.

Laten we nog even teruggaan naar Johannes 3:16. Ook daar zit de ernst in, het vers begint met de liefde van God, maar het spreekt ook over “verloren gaan”. Maar over “verloren gaan en wat dat inhoudt” sprak Bright niet. Dat legde hij niet uit, dat vulde hij niet vanuit de Bijbel in. De focus van zijn evangelie boodschap was: “Je kunt een beter leven krijgen als je christen wordt, want dan kun je Gods liefde ervaren en Gods plan met je leven ontdekken.”

 

Toch was veel van het onderwijs van Bill Bright Bijbels en vaak zeer goed en praktisch. Persoonlijk heb ik veel van hem geleerd. Hij is mij tot grote zegen geweest. De derde en vierde wet van de vier geestelijke wetten, zijn zeer goed. Ik heb ondermeer van hem geleerd hoe ik door het geloof en door de kracht van Gods Geest mensen waar ik geen liefde voor kon opbrengen toch van harte kon liefhebben. En hoe ik in geloof op het woord van God kan staan.

Maar door zijn subtiele verandering, door het weglaten van belangrijk Bijbelse elementen in zijn evangeliepresentatie, heeft hij wel het evangelie vervlakt. En daarmee de weg bereid voor de latere seekerfriendly leraren.

 

Op latere leeftijd heeft Bright zijn vergissing nog ingezien en publiekelijk zijn fout erkend. Hij heeft in een poging om de schade te herstellen nog een boekje over de hemel en de hel geschreven. In het boekje legt hij de Bijbelse leer over de hel goed uit. De titel van het boek is “Heaven or Hell. Your ultimate choice”. Hemel en hel, de allesbeslissende keuze.

Het boek is het jaar voor zijn dood verschenen. Het werd geen bestseller. Hij had velen binnen de evangelische beweging op een verkeerd pad gezet en de meeste lieten zich niet meer door hem corrigeren.

 

Tot zover de bespreking van de seekerfriendly werkwijze en boodschap. Er is nog een tweede reden waarom evangelische christenen tegenwoordig bepaalde onderwerpen negeren.  Nog een rechtvaardiging die daarvoor wordt gegeven.

 

6. Niet pastoraal

 

Het tweede argument dat vaak wordt gebruikt om het negeren van een groot deel van het onderwijs van de Bijbel te rechtvaardigen, is de stelling dat het niet pastoraal is om over deze zaken te spreken. Die onderwerpen zouden niet opbouwend zijn, ze zijn te negatief, ze zouden mensen beschadigen. Sommige evangelische christenen zeggen nog wel dat die onderwerpen een plaats moeten hebben in prediking en onderwijs, maar het is daar blijkbaar, als het er op aan komt, volgens hen nooit het juiste moment en de goede gelegenheid voor. En als één van de onderwerpen door iemand anders aan de orde wordt gesteld, dan krijgt hij vaak het verwijt dat de ‘toon’ waarop hij het zegt niet goed is. Niet pastoraal genoeg, te oordelend, enzovoort.

 

Gemeenten mogen vanuit deze on-Bijbelse vorm van pastoraal denken bijvoorbeeld geen duidelijkheid geven over homoseksueel gedrag. Want dat zou een mens met homoseksuele gevoelens kunnen beschadigen. Dat is onzin. Je kunt wel degelijk onderwijzen dat homoseksuele relaties zondig zijn in Gods ogen. En dat een dergelijke relatie in een christelijke gemeente niet getolereerd kan worden. Terwijl je toch bewogen bent over christenen die met deze gevoelens worstelen. Daar moet je begrip voor hebben, hen bijstaan in hun strijd om in onthouding te leven. Maar het is niet pastoraal om mensen die een weg bewandelen die volgens de Bijbel leidt naar de poel die brand van vuur en zwavel (1 Korinthe 6:10. HSV), niet duidelijk te waarschuwen. Dat is zelfs, geestelijk gezien, een misdaad waar God je verantwoordelijk voor zal houden (Ezechiël 3:18).

 

7. Positive only, alleen positief

 

In de Engelstalige wereld spreekt men wel over de Positive Only beweging.  Positive only, dat wil zeggen: Alleen positief. Je hebt ‘positive only’ leraren en voorgangers, ‘positive only’ gemeenten, ‘positive only’ boodschappen.

 

Het grote gebod binnen de huidige evangelische beweging is dat je te allen tijde positief moet zijn. Je mag niet over “negatieve” dingen spreken. Alles moet positief zijn, opbouwend, niet aanstootgevend.

 

Je mag bijvoorbeeld mensen wel bemoedigen en troosten, maar je mag ze niet bestraffen en je mag hun opvattingen niet weerleggen. Dit is uiteraard in strijd met wat de Bijbel zegt. Deze opdracht gaf de apostel Paulus aan Timotheus:

 Ik [Paulus] bezweer u [Timotheus] ten overstaan van God en de Heere Jezus Christus, die levenden en doden zal oordelen bij Zijn verschijning en in Zijn Koninkrijk: predik het Woord. Volhard daarin, gelegen of ongelegen. Weer leg, bestraf, vermaan, en dat met alle geduld en onderricht. Want er zal een tijd komen dat zij de gezonde leer niet zullen verdragen, maar dat zij zullen zoeken wat het gehoor streelt, en voor zichzelf leraars zullen verzamelen overeenkomstig hun eigen begeerten” (2 Timotheus 4:1-3)

Let op het: weerleg en bestraf.

8. Was de boodschap van de apostelen alleen positief?

 

De brieven van het Nieuwe Testament zijn niet alleen “positief only”. Alle onderwerpen waar de seekerfriendly en de pastoraal bewogen christenen, tegenwoordig niet meer over willen spreken, worden door de apostelen uitgebreid aan de orde gesteld in hun brieven. De toorn van God, Gods tuchtiging over christenen die tegen zijn waarschuwing in blijven volharden in zonden, homoseksualiteit. Er staan hele lijsten met concrete zonden in de brieven. De zonden worden bij hun naam genoemd. Voor de lijst met de negenvoudige vrucht van de Geest, staat bijvoorbeeld een lijst met zonden (Galaten 5:21-22). Of neem het onderwerp valse leer en valse leraren, dat neemt een zeer prominente plaats in.

Veel zeggend is de uitleg van het evangelie die Paulus in de eerste hoofdstukken van de Romeinenbrief geeft. Hij begint met de toorn van God, met de schuld van alle mensen, met de strafwaardigheid van alle mensen. Met te wijzen op de dag des oordeels die er aankomt.

Ook de brieven van Johannes zijn niet ‘postitive only’. Hij spreekt over misleiders en misleiding. Hij weerlegt valse leringen. Hetzelfde geldt voor de brieven van Petrus, Jakobus en Judas.

 

De preken die in het boek Handelingen staan, zijn ook niet ‘positive only’.

 

+ De prediking van Petrus op de Pinksterdag, Handelingen 2.

 

Ging Petrus in zijn toespraak op de Pinksterdag in op de “feltneed” van de Joden? Beperkte hij zich tot positieve dingen? Nee, hij confronteerde hen met het feit dat ze vlak daarvoor hun eigen Messias hadden gekruisigd. Hij riep hen op zich van die zonde te bekeren. Daar was de hele boodschap op gericht.

Hij zei tegen de joden: “Dus moet ook het ganse huis Israëls zeker weten, dat God Hem čn tot Here čn tot Christus gemaakt heeft, deze Jezus, die gij gekruisigd hebt …” (Hand. 2:36. NBG51).

 

+ De prediking van Paulus op de Aeropagus in Athene, Handelingen 17:15-34.

 

Hij sprak daar tot een groep heidenen. Welke boodschap had hij voor hen? Bracht hij een seekerfriendly boodschap, een feltneed boodschap? Wat zei Paulus? Hij sloot aan bij hun geloof in meerdere goden. Hij corrigeerde hun godsbeeld en direct daarop riep Hij de toehoorders op om zich te bekeren. Want God heeft het tijdstip van de dag des oordeels al vastgelegd in zijn plannen. En Hij heeft de rechter, die jullie op die dag zal beoordelen, al aangewezen. Namelijk Jezus, die door God is bevestigd en aangewezen als rechter door Hem uit de doden op te wekken. Ook in deze preek vind je geen spoor van de seekerfriendly aanpak.

 

+ Paulus die stadhouder Felix onderwijst, Handelingen 24

 

De stadhouder Felix en zijn vrouw waren nieuwsgierig naar de boodschap van Paulus. Daarom bezochten ze Paulus. Hier is een deel van het verslag:

 

“En na enige dagen kwam Felix daar met Drusilla, zijn vrouw, die een Jodin was, en hij liet Paulus roepen en hoorde hem over het geloof in Christus Jezus. Maar toen hij sprak over rechtvaardigheid en ingetogenheid en het toekomstig oordeel, werd Felix bevreesd en antwoordde: Ga voor heden heen; wanneer ik nog eens gelegenheid heb, zal ik u wel weder ontbieden …” (Handelingen 24:24,25)

 

In de ogen een seekerfriendly christen is dit helemaal fout. Dat was niet erg ‘seekerfriendly’ om over “rechtvaardigheid, ingetogenheid en het toekomstig oordeel” te spreken”. Paulus toch! Had je niet beter over een ‘felt need’ van Felix kunnen spreken?

 

De boodschap van de apostelen was niet seekerfriendly en positive only. Maar hoe zat het met de boodschap van Jezus Zelf?

 

9. Was de boodschap van Jezus seekerfriendly en alleen positief?

 

Als je de evangeliën en het boek Openbaring doorleest, dan is het duidelijk dat ook Jezus niet ‘alleen positief’ was. Ik noem enkele dingen die dit aantonen.

 

-In Openbaring 2 en 3 horen we Jezus keer op keer het: “Maar ik heb tegen u …”  en “bekeer u” uitspreken. En let wel, dat is gericht tot christenen. (Openbaring 2:4,14,20 en 3:2,3,19)

-Jezus is de persoon in de Bijbel die het meest over de hel heeft gesproken. Hij had het niet alleen over aangename, positieve dingen.

-Zie ook zijn strafrede tegen zijn tijdgenoten. Het gaat om zijn tijdgenoten die ondanks alle tekenen die Jezus deed, weigerden om in Hem te geloven (Mattheus 11:20-24) en zijn rede

tegen de Farizeeën en wetgeleerden (Mattheus 23).

-Hij sprak herhaaldelijk over de komende dag des oordeels (Math. 10:15; 11:24)

-Jezus waarschuwde voor valse profeten (Mattheus 7:15,  24:11,24).

 

In de Bijbel lezen we over de toorn van Jezus. Hij was niet ‘alleen positief’.

Hij dreef de handelaren uit de tempel (Mattheus 21:12,13). We lezen in de Evangeliën verschillende keren dat hij vertoornd werd. En in het boek Openbaring is zelfs sprake van “de toorn van het Lam” (Openbaring 6:16).

Ook Johannes de Doper, de voorloper van Jezus, predikte tegen de zonde. Hij noemde de zonden bij hun naam. Hij waarschuwde ook voor de dag des oordeels.

 

Het is schokkend om te zien hoever ‘positive only’ christenen van de Bijbelse Jezus vervreemd zijn geraakt.

 

    ------------

 

Wordt vervolgd in deel II. Daar wordt besproken wat de ernstige gevolgen van de positive only boodschap zijn. En hoe we daar op moeten reageren.

Dit is de link naar het tweede artikel: www.toetsalles.nl/htmldoc/halve2.htm of in pdf www.toetsalles.nl/pdf/halve2.pdf

 

     ---------------

 

De eindnoten

                       

1/ Goede vertalingen vertalen zo veel mogelijk letterlijk, woord voor woord. De technische term hiervoor is concordant vertalen. Veel, maar niet alle, moderne vertalingen vertalen niet meer woord voor woord, ze vertalen gedachte voor gedachte. Deze methode van vertalen word dynamisch-equivalent vertalen genoemd.  De NBG 51, de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling (de HSV) vertalen zo veel mogelijk letterlijk. De NBV doet dat niet. De vertalers van de NBV geven gedeeltelijk in hun eigen woorden weer wat het vers volgens hen betekent, wat het volgens hen wil overbrengen. De NBV is geregeld niet meer dan een soort parafrase vertaling. Navertellen in eigen woorden. Deze methode geeft heel veel ruimte om eigen standpunten in de Bijbel “in” te vertalen. Daar hebben de vertalers van de NBV dan ook voortdurend gebruik van gemaakt om zaken af te zwakken. Wat ze afzwakken, zijn precies de onderwerpen waar een ongelovig mens en veel moderne evangelicals aanstoot aan nemen. Zo halen ze de scherpte er van af. De NBV is dan ook de favoriete Bijbelvertaling van vele evangelische christenen die alleen het positieve, het aangename willen horen

 

2/ Ieder die tegen het raadsbesluit was en dat nog liet blijken, werd na 1 waarschuwing verzocht om de gemeente te verlaten. Dit was vooraf zo gepland. Gepland zoals een manager in een bedrijf een koersverandering zou plannen. Hij zou in zijn plan rekening houden met weerstand en vooraf al een strategie om dat te doorbreken bedenken. Het lijkt er op dat iets dergelijks in deze gemeente is gebeurd. Wat deze strategie misschien onderdeel van het stappenplan?